{"id":1175,"date":"2024-04-15T12:25:07","date_gmt":"2024-04-15T12:25:07","guid":{"rendered":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/?p=1175"},"modified":"2024-04-16T10:11:24","modified_gmt":"2024-04-16T10:11:24","slug":"herb-i-flaga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/?p=1175","title":{"rendered":"HERB I FLAGA"},"content":{"rendered":"\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

W polu czerwonym trzy z\u0142ote karcze w rostr\u00f3j, po\u015brodku miecz o takiej\u017c r\u0119koje\u015bci i g\u0142owni srebrnej w s\u0142up.<\/em><\/p>\n\n\n\n


Uzasadnienie<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiosek gminy powsta\u0142a w miejscach po wykarczowaniu nieprzebytych ost\u0119p\u00f3w Puszczy Radomskiej (Kozienickiej) st\u0105d trzy z\u0142ote karcze. Na puszcza\u0144skie pochodzenie wielu wiosek gminy wskazuj\u0105 same ich nazwy:<\/p>\n\n\n\n

G\u00f3zd (niedost\u0119pny las)<\/p>\n\n\n\n

K\u0142on\u00f3w, Budy, Kuczki (sza\u0142asy le\u015bne)<\/p>\n\n\n\n

Klwatka (pierwotnie Krwatka – z trudem zagospodarowany teren)<\/p>\n\n\n\n

Sobol\u00f3w, Lipiny, Karsz\u00f3wka (pierwotnie – Karcz\u00f3wka)<\/p>\n\n\n\n

Czarny Lasek <\/p>\n\n\n\n

Miecz symbolizuje liczne drobne rycerstwo (W\u0119\u017cyk\u00f3w, Zgraj\u00f3w, Doliwit\u00f3w, Powa\u0142\u00f3w, Awda\u0144c\u00f3w, Jastrz\u0119bc\u00f3w czy Korwinit\u00f3w) oraz w\u0142odyk\u00f3w rozsiedlonych w kilku wioskach i le\u015bnych osadach gminy, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142a obrona pobliskiego grodu i miasta Radomia.<\/p>\n\n\n\n

Brak pisanych \u017ar\u00f3de\u0142 nie pozwala na ustalenie nawet hipotetycznej daty powstania poszczeg\u00f3lnych podradomskich i puszcza\u0144skich miejscowo\u015bci gminy. Niew\u0105tpliwie starymi miejscowo\u015bciami s\u0105: Grzmucin, Klwatka, Ma\u0142\u0119czyn oraz Wojs\u0142awice, gdy\u017c etymologia nazw, wskazuje na ich powstanie w XIII, XII, a nawet w ko\u0144cu XI wieku. Pozosta\u0142e miejscowo\u015bci powstawa\u0142y sukcesywnie w miar\u0119 karczowania Puszczy Radomskiej (Puszczy Kozienickiej) prowadzonej nieprzerwanie od XIV wieku do pocz\u0105tk\u00f3w wieku XX.<\/p>\n\n\n\n

Jan D\u0142ugosz w Liber Beneficiorum spisanej w latach 1470 – 80 wymienia kilka miejscowo\u015bci z terenu obecnej gminy G\u00f3zd, jako nale\u017c\u0105ce do parafii w Skarzyszowie (Skaryszewie) lub w Starym Radomiu. By\u0142y nimi: Grzmucin, K\u0142on\u00f3w Wielki, K\u0142on\u00f3w Ma\u0142y, Niemianowice i Wojs\u0142awice (wszystkie w Skrzyszowie) oraz Ma\u0142\u0119czyn (w Radomiu). Wioski po\u0142o\u017cone w pobli\u017cu Radomia by\u0142y dobrze zorganizowane, ale im bardziej na wsch\u00f3d (w g\u0142\u0105b puszczy), to przypomina\u0142y one drobne osiedla, a nawet pojedy\u0144cze zabudowania i sza\u0142asy. Wzmiankowane wioski, na og\u00f3\u0142 by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 przedstawicieli drobnego rycerstwa.<\/p>\n\n\n\n

Do pocz\u0105tk\u00f3w XVII wieku na terenie gminy G\u00f3zd mo\u017cna odnotowa\u0107 par\u0119dziesi\u0105t rod\u00f3w rycerskich i kilkana\u015bcie rod\u00f3w tzw. w\u0142odyk\u00f3w. Wielu z nich pos\u0142ugiwa\u0142o si\u0119 nieznanymi w czasach wsp\u00f3\u0142czesnych herbami. Inni w\u0142odykowie tych herb\u00f3w nie posiadali wcale. Dodatkowo obraz herbowej mapy okolic Radomia zaciemnia powszechne zjawisko okre\u015blania si\u0119 drobnej szlachty pod r\u00f3\u017cnymi herbami. Np. Gniewoszowie najpierw pos\u0142ugiwali si\u0119 herbem Zgraja, p\u00f3\u017aniej przyjmowali herby swoich ma\u0142\u017conek: Rawa, Na\u0142\u0119cz czy Ko\u015bciesza. Podobnie protopla\u015bci licznych tu przodk\u00f3w Kochanowskich, kt\u00f3rzy pos\u0142ugiwali si\u0119 herbem Korwin, a innym razem herbem \u015alepowron. Jeszcze inni pocz\u0105tkowo znani pod herbem Bielina, nied\u0142ugo potem piecz\u0119towali si\u0119 herbem Szeliga.<\/p>\n\n\n\n

Najstarsze, obecne w rejonie Radomia (i Gozdu), rody rycerskie pos\u0142ugiwa\u0142y si\u0119 nast\u0119pujacymi herbami: W\u0105\u017c (W\u0119\u017cyk) – m.in. Koraczowie, kt\u00f3rzy obecni tu byli, co najmniej 270 lat (XIV – XVII w.); Abdank (Awdaniec) – np. p\u00f3\u017aniejsi K\u0142onowscy (obecni przez ok. 230 lat); Doliwa – np. p\u00f3\u017aniejsi B\u0142otniccy (obecni ok. 220 lat); Korwin lub \u015alepowron – m.in.Kochanowscy\/Ma\u0142\u0119czy\u0144scy (z przerwami przez ok. 200 lat), a tak\u017ce herbem Ogo\u0144czyk (Powa\u0142a) – np. Kuczkowscy (ok. 200 lat).<\/p>\n\n\n\n

Bardzo ma\u0142o wiadomo o p\u00f3\u017aniejszych dziejach wiosek wchodz\u0105cych w sk\u0142ad gminy G\u00f3zd. Jedno jest pewne, \u017ce na pocz\u0105tku XVIII wieku w poszczeg\u00f3lnych wioskach drobna w\u0142asno\u015b\u0107 szlachecka (na cz\u0105stkach wsi) ju\u017c nie wyst\u0119powa\u0142a. Przy nazwiskach nowych w\u0142a\u015bcicieli widniej\u0105 ju\u017c klucze d\u00f3br obejmuj\u0105ce na og\u00f3\u0142 od jednej do trzech wiosek (klucze: grzmuci\u0144sko – wojs\u0142awicki, k\u0142onowski, kuczkowsko – niemianowicki, ma\u0142\u0119czy\u0144ski i klwacki (dawna kr\u00f3lewszczyzna)).<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci rozwoju mia\u0142 klucz kuczkowsko – niemianowicki, kt\u00f3rego grunty w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci na p\u00f3\u0142nocy, p\u00f3\u0142nocnym – wschodzie i wschodzie, stanowi\u0142y dziewicze lasy Puszczy Kozienickiej. Tam te\u017c na masow\u0105 skal\u0119 kolejni w\u0142a\u015bciciele klucza, prowadzili karczunek lasu. Powstawa\u0142y tam osady (budy) drwali, smolarzy, dziegciarzy i bartnik\u00f3w. Z nich to od ko\u0144ca XVIII do pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku wy\u0142oni\u0142y si\u0119 p\u00f3\u017aniejsze wioski: G\u00f3zd, Czarny Lasek, Budy Niemianowskie, Dro\u017canki, Sobol\u00f3w, Lipiny, Karsz\u00f3wka, Podg\u00f3ra i Piskorszczyzna. Wtedy te\u017c powsta\u0142a wie\u015b G\u00f3zd(Gozdowa) wzmiankowana po raz pierwszy w roku 1827.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1795 – 1809 tereny gminy G\u00f3zd wchodzi\u0142y w sk\u0142ad Galicji Zachodniej (lub Galicji Nowej), jak nazywa\u0142y te ziemie w\u0142adze austriackie po III rozbiorze Polski. W latach 1809 – 1813 wchodzi\u0142y one w sk\u0142ad departamentu radomskiego Ksi\u0119stwa Warszawskiego, a w latach 1815 – 1866 do wojew\u00f3dztwa radomskiego w ramach Kr\u00f3lestwa Polskiego (do 1831 roku -„quasi” niezale\u017cnego), a nast\u0119pnie (po uw\u0142aszczeniu z 1864r.) do guberni radomskiej, powiatu radomskiego i gminy Kuczki w Priwi\u015bla\u0144skim Kraju. Wie\u015b Kuczki  do lat 50-tych XXw. by\u0142a stolic\u0105 gminy, cho\u0107 budynek gminny znajdowa\u0142 si\u0119 w Go\u017adzie.<\/p>\n\n\n\n

Do prze\u0142omu XIX i XX wieku wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiosek obecnej gminy nale\u017ca\u0142a do parafii p.w. \u015bw. Jakuba Aposto\u0142a w Skaryszewie, a trzy wioski do parafii p.w. \u015bw. Wac\u0142awa w Starym Radomiu. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 z chwil\u0105 wybudowania w Kuczkach, najpierw kaplicy i powo\u0142aniu filialnej do Skaryszewa parafii, a nast\u0119pnie po wybudowaniu i konsekracji murowanego ko\u015bcio\u0142a w latach 1932\/35 – samodzielnej parafii Kuczki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Flag\u0105 jest pas tkaniny o proporcjach: 5 : 8 dzielony w pas (poziomo) w proporcjach: 3 : 1 o barwach: \u017c\u00f3\u0142ty szeroki g\u00f3rny pas i w\u0105ski, dolny czerwony po\u015brodku herb gminy G\u00f3zd. <\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Bannerem jest p\u0142at tkaniny o proporcjach: 4 : 1 dzielony w pas (poziomo) w proporcjach: 1 : 3 o barwach: \u017c\u00f3\u0142ty w\u0105ski g\u00f3rny pas z herbem gminy G\u00f3zd po\u015brodku, dolny szeroki pas. <\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Ko\u0142o o \u015brednicy 36 mm. W otoku napis „GMINA G\u00d3ZD”. Mi\u0119dzy napisem „GMINA” i „G\u00d3ZD” dwie konturowe sze\u015bciopromienne gwiazdki.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W polu czerwonym trzy z\u0142ote karcze w rostr\u00f3j, po\u015brodku miecz o takiej\u017c r\u0119koje\u015bci i g\u0142owni srebrnej w s\u0142up. Uzasadnienie Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wiosek gminy powsta\u0142a w miejscach po wykarczowaniu nieprzebytych ost\u0119p\u00f3w Puszczy Radomskiej (Kozienickiej) st\u0105d trzy z\u0142ote […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"template-full.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1175","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-uncategorized"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1175"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1176,"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions\/1176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nowa.gozd.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}